هدف: هدف از این بررسی تعیین نوع و شدت انگلهای کرمی و خارجی جوندگان شهر تبریز بوده است.طراحی مطالعه: مطالعه مشاهده ای مقطعی.حیوانات: 120 سر جونده )شامل 56 سر موس موسکلوس، 38 سرراتوس نروژیکوس و 26 سر کرایستولوس میگراتوریوس( که از مناطق مختلف شهرستان تبریز با استفاده از تله زنده گیر صید گردیدند.روش کار: پس از بیهوشی و شناسایی جنس و گونه جوندگان، ابتدا انگلهای خارجی از سطح بدن آنها جدا گردید. سپس جوندگان مورد کالبد گشایی قرار گرفتند و کرمهای دستگاه گوارش آنها جمع آوری گردید. شناسایی انگلها در حد جنس و گونه پس از شمارش، ثبوت در فرمالین 10 درصد و رنگ آمیزی توسط کلیدهای تشخیصی انجام پذیرفت.تجزیه و تحلیل آماری: آمار توصیفی.نتایج: در مجموع از 120 سر جونده، 94 سر 78.3) درصد( حداقل به یک نوع انگل داخلی یا خارجی آلوده بودند. در بررسی انگل شناسی دو گونه نماتود: ماستوفوروس موریس 21.28) درصد(، سیفاسیا ابولاتا 17.02) درصد( و دو گونه سستود: اسکریا بینوتنیا اوراننسیس 21.28) درصد(، هیمنولپیس دیمینوتا 24.47) درصد( و یک متاسستود: سیستی سرکوس فاسیولاریس 7.45) درصد( و یک گونه آکانتوسفال: مونیلی فرمیس مونیلی فرمیس 8.5) درصد( و دو نوع کک: نوزوپسیلوس فاسیاتوس 47.22) درصد(، گزنوپسیلاکئوپیس 16.66) درصد( و دو نوع کنه: ریپیسفالوس سانگواینوس 13.88) درصد(، همافیزالیس پونکتاتا 16.66) درصد( و یک نوع جرب: اورنیتونیسوس باکوتی 5.55) درصد( جدا گردید.نتیجه گیری: در این بررسی برای اولین بار نماتود ماستوفوروس موریس (در معده)، سستود اسکریابینوتنیا اوراننسیس (در روده)، کنه ریپسفالوس سانگواینوس (در پوست) جوندگان ایران گزارش شده است. با توجه به نقش جوندگان در انتقال بیماریهای مشترک و قرار گرفتن آنها در چرخه تکاملی انگلها به عنوان میزبان واسط لزوم مبارزه با این حیوانات در منطقه بیش از پیش احساس می شود.